Verlof is een belangrijk recht voor werknemers om een gezonde werk-privébalans te behouden en persoonlijke verplichtingen na te komen. In Nederland zijn er verschillende soorten verlofregelingen, waaronder gewoon verlof en bijzonder verlof. Beide bieden de mogelijkheid om tijdelijk vrij te nemen van werk, maar ze verschillen in de redenen waarvoor ze kunnen worden opgenomen, de duur en de voorwaarden.
In deze blog leggen we uit wat het verschil is tussen gewoon verlof en bijzonder verlof, welke soorten verlof er bestaan en wanneer je hier aanspraak op kunt maken.
Wat is Gewoon Verlof?
Gewoon verlof is een algemene term voor verlof dat werknemers op kunnen nemen in verschillende situaties die niet direct gerelateerd zijn aan een noodgeval of uitzonderlijke omstandigheden. Dit verlof kan om allerlei redenen worden opgenomen, van vakantie tot persoonlijke aangelegenheden.
Soorten Gewoon Verlof:
- Vakantiedagen:
- Werknemers hebben recht op vakantiedagen om uit te rusten, te reizen of tijd door te brengen met vrienden of familie. Het aantal vakantiedagen is vaak afhankelijk van de cao of arbeidscontract.
- Vakantiedagen zijn meestal betaald, maar de specifieke voorwaarden kunnen per werkgever verschillen.
- Ziekteverlof:
- Wanneer je ziek bent, kun je ziekteverlof of kortdurend zorgverlof opnemen. Tijdens ziekte heb je recht op een doorbetaling van je salaris (afhankelijk van je contract en cao). In de meeste gevallen geldt dat je een wettelijke termijn hebt waarin je recht hebt op doorbetaling van loon, wat varieert afhankelijk van de duur van je ziekte.
- Ouderschapsverlof:
- Dit is verlof dat ouders kunnen opnemen na de geboorte van hun kind. Dit verlof is onbetaald voor een periode van maximaal 26 weken, al zijn er regelingen om een deel van het loon door te betalen (bijvoorbeeld via een uitkering van het UWV).
- Verlof voor persoonlijke zaken:
- Soms kan het nodig zijn om verlof op te nemen voor persoonlijke zaken die niet onder de bovengenoemde categorieën vallen, zoals het verhuizen of het regelen van administratieve taken. Dit soort verlof kan betaald of onbetaald zijn, afhankelijk van je werkgever.
Betaling van Gewoon Verlof:
Gewoon verlof wordt meestal doorbetaald. Bijvoorbeeld bij vakantieverlof en ziekteverlof. De regels voor het betalen van verlof zijn vaak vastgelegd in de cao of je arbeidscontract. Bij ongeplande situaties (zoals ziekte) krijg je vaak een percentage van je salaris doorbetaald, terwijl bij vakantieverlof je je volledige salaris kunt behouden.
Wat is Bijzonder Verlof?
Bijzonder verlof is verlof dat wordt verleend in specifieke, vaak uitzonderlijke situaties, zoals een overlijden in de familie, een huwelijk, of andere persoonlijke of bijzondere omstandigheden. Dit verlof wordt meestal op individuele basis verleend en kan variëren afhankelijk van de situatie en de werkgever.
Bijzonder verlof wordt doorgaans niet opgevraagd voor routinezaken zoals ziekte of vakantie, maar voor zaken die onverwacht en buiten de controle van de werknemer vallen. Het doel is om werknemers de tijd te geven om om te gaan met ingrijpende of urgente gebeurtenissen.
Soorten Bijzonder Verlof:
- Overlijdensverlof:
- Bij de dood van een naaste (bijvoorbeeld een partner, ouder, kind of ander familielid) kun je overlijdensverlof opnemen om de begrafenis of andere zaken te regelen.
- De duur van dit verlof verschilt per werkgever, maar het wordt vaak betaald en kan variëren van enkele dagen tot een week, afhankelijk van de omstandigheden en je cao.
- Huwelijksverlof:
- Bij het huwelijk van de werknemer of een naaste (bijvoorbeeld een kind) kan huwelijksverlof worden gegeven. Dit verlof wordt meestal betaald en bedraagt vaak 1-2 dagen.
- De specifieke duur van dit verlof is afhankelijk van de cao en de afspraken met de werkgever.
- Bijzonder verlof bij ernstige ziekte van een naaste:
- Als een familielid ernstig ziek is, kun je bij je werkgever bijzonder verlof aanvragen om zorg te verlenen of om tijd door te brengen met die persoon. Dit verlof kan variëren afhankelijk van de situatie, en het is vaak onbetaald, hoewel sommige werkgevers kiezen voor een gedeeltelijke betaling.
- Bijzondere persoonlijke omstandigheden:
- Dit verlof kan worden toegekend voor andere bijzondere persoonlijke situaties, zoals het helpen bij een huisverkoop of het afronden van dringende administratieve zaken. Het verlof kan betaald of onbetaald zijn en is meestal afhankelijk van de specifieke situatie en je werkgever.
- Bevallingsverlof voor de partner:
- Hoewel het geboorteverlof vaak als wettelijk verlof wordt beschouwd, kan de werkgever ook aanvullend bijzonder verlof toestaan, bijvoorbeeld voor de partner van de moeder van het kind.
Betaling van Bijzonder Verlof:
Bijzonder verlof wordt meestal onbetaald verstrekt, tenzij er speciale afspraken zijn in je cao of arbeidscontract. Sommige werkgevers kiezen ervoor om de loonbetaling door te zetten voor bepaalde vormen van bijzonder verlof, zoals bij overlijden of huwelijk, maar dit is niet verplicht.
Verschil Tussen Gewoon Verlof en Bijzonder Verlof:
- Reden van verlof:
- Gewoon verlof wordt genomen voor dagelijkse zaken, zoals vakantie, ziekte of ouderschap.
- Bijzonder verlof wordt opgevraagd bij uitzonderlijke, vaak persoonlijke of ingrijpende situaties.
- Betaling:
- Gewoon verlof wordt in de meeste gevallen doorbetaald (bijvoorbeeld vakantiedagen en ziekteverlof), maar het percentage van het loon kan variëren, vooral bij ziekteverlof.
- Bijzonder verlof is vaak onbetaald, hoewel sommige situaties (zoals huwelijksverlof of overlijdensverlof) wel betaald kunnen zijn, afhankelijk van de cao en de werkgever.
- Duur van het verlof:
- Gewoon verlof kan meestal voor langere periodes worden opgenomen, afhankelijk van de situatie (bijvoorbeeld vakantieverlof of langdurige ziekte).
- Bijzonder verlof is meestal korter, vaak enkele dagen, en wordt alleen verstrekt in uitzonderlijke situaties.
- Sabbatical: Dat is een langere periode niet werken zonder officiële ontslagregeling.
Hoe Vraag Je Verlof Aan?
Het aanvragen van zowel gewoon als bijzonder verlof kan via je werkgever, maar de procedures kunnen verschillen afhankelijk van het type verlof. Meestal moet je het verlof tijdig aanvragen, vooral bij gewoon verlof zoals vakantieverlof, zodat de werkplanning kan worden aangepast. Bij bijzonder verlof is het vaak nodig om de reden van het verlof duidelijk te maken, vooral in het geval van een overlijden of een noodsituatie.
Tot slot
Verlofregelingen, zowel gewoon verlof als bijzonder verlof, spelen een belangrijke rol in het waarborgen van een gezonde werk-privébalans en zorgen ervoor dat werknemers de tijd kunnen nemen voor persoonlijke of dringende zaken. Gewoon verlof betreft meer geplande situaties zoals vakantie of ziekte, terwijl bijzonder verlof vaak wordt aangevraagd in gevallen van onverwachte gebeurtenissen zoals een overlijden of huwelijksverlof.Het is belangrijk om de regels en afspraken rondom verlof te kennen, omdat deze kunnen variëren per cao, arbeidscontract en werkgever. Zorg ervoor dat je tijdig je verlof aanvraagt en dat je begrijpt welke rechten je hebt bij het opnemen van zowel gewoon als bijzonder verlof.
Voor iedereen die in de bouwsector werkt, is er een bijzondere regeling. Namelijk het tijdspaarfonds. Lees alles over de tijdspaar regeling een verlofregeling voor bouwvakkers.
